Afyonkarahisar’ın Gönlünde Yaşayan Efsane: Al Fadimem Türküsü’nün Perde Arkası Aralandı
Yıllardır dillerden düşmeyen ve yüreklerde derin izler bırakan Al Fadimem türküsünün ardındaki gerçek hikaye, Fikirperisi.com.tr’nin ulaştığı bilgilerle gün yüzüne çıktı. Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesine bağlı Cevizli ve Bayat ilçesine bağlı Sağırlı köylerinin kesiştiği noktada filizlenen hüzünlü bir sevda, bugün hala yankılanan bir ezgiye dönüştü. Bu efsanevi türkünün kökenlerini ve zaman içindeki değişimini anlamak için kapsamlı bir proje hayata geçirildi.
TÜBİTAK Destekli Proje, Türkülerin Unutulmaz Kahramanlarını Canlandırdı
Türk Dili ve Edebiyatı alanında TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir, tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında dikkat çekici bir çalışma yürüttü. “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” adını taşıyan proje, Al Fadimem türküsünün unutulmuş sözlerini ve gerçek hikayesini birinci elden kaynaklarla derlemeyi amaçladı. Bu değerli çalışma, halk kültürünün yaşayan bir parçası olan türkülerin zamanla nasıl evrildiğini ve anlam değiştirdiğini gözler önüne seriyor.
Efe Kadir ve Fadime’nin Acı Dolu Aşk Hikayesi
Yapılan derinlemesine araştırmalar ve görüşmeler, türkünün kahramanları Efe Kadir ve Fadime Bostan’ın yaşadığı zorlu süreci aydınlattı. Yetim ve yoksul olmasından dolayı düğün yapacak gücü olmayan Efe Kadir’in, sevdiği Fadime’yi kaçırma kararı aldığı belirtiliyor. Fadime’nin de bu aşka gönüllü olmasıyla başlayan kaçış, ne yazık ki mutlu sonla bitmedi. Dönemin şartlarında, resmi kayıtlarda yaşı küçük gösterilen Fadime’nin ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanarak cezaevine gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından başka biriyle evlendirildi. Bu acı ayrılık, Efe Kadir’in cezaevinde yazdığı ve söylediği türkülere yansıdı. İşte Al Fadimem türküsü de bu yürek burkan ayrılığın sesi oldu.
40 Yıllık Ses Kaydı, Türküye Yeni Bir Boyut Kazandırdı
Projenin en heyecan verici ve önemli bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden yaklaşık 40 yıl önce kaydedilmiş bir kasetin gün yüzüne çıkarılması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin talebi üzerine yapılan bu kayıt, Efe Kadir’in türkünün dört kıtasını bizzat seslendirdiğini ortaya koyuyor. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireylerinin titizlikle koruduğu bu ses kaydı, türkünün ilk ve orijinal sözlerine ulaşmak için paha biçilmez birincil kaynak niteliği taşıyor. Saha çalışmaları sonucunda, günümüzde bilinen sözlerden farklı olarak, daha önce hiç kayıt altına alınmamış kıtaların da tespit edildiği bildirildi. Bu bulgular, Al Fadimem türküsünün kuşaklar boyunca nasıl bir değişim sürecinden geçtiğini somut delillerle kanıtlıyor ve Fikirperisi.com.tr olarak bu önemli kültürel mirası sizlere sunmaktan gurur duyuyoruz.
