Türkiye’de İş Kazalarının Ürküten Gerçeği: Yüzde 90’ı Tedbir Eksikliğinden!
Türkiye’de her yıl on binlerce çalışanın yaralanmasına veya hayatını kaybetmesine neden olan iş kazaları, ülke ekonomisi üzerinde devasa bir yük oluşturuyor. Trafik kazalarının ardından en büyük kayıplara yol açan bu kazaların yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. Ancak uzmanlar, bu tablonun büyük ölçüde önlenebilir olduğunu vurguluyor.
Tedbirler Masraf Değil, Geleceğe Yapılan Yatırımdır
Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, sektördeki en önemli sorunlardan birinin, alınan tedbirlerin bir masraf olarak görülmesi olduğunu belirtti. Tükel, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na uyumun bir zorunluluk olmanın ötesinde, çalışanların sağlığını ve iş yerinin geleceğini güvence altına alan stratejik bir yatırım olduğunu vurguladı.
2013 yılında yürürlüğe giren ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsayan bu kanunun, geride kalan süreçte iş güvenliğinin ne denli hayati bir öneme sahip olduğunu kanıtladığını dile getiren Tükel, şunları söyledi: “İstatistikler gösteriyor ki, ülkemizdeki iş kazalarının neredeyse tamamı insan kaynaklı ihmallerden ve gerekli önlemlerin alınmamasından kaynaklanıyor. Avrupa sıralamasında maalesef üst sıralarda yer alıyorduk ve bunun ülke ekonomisine maliyeti yılda 10 milyar doları aşıyordu. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, hem yaşanan acıların önüne geçilecek hem de ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanmış olacaktı.”
Farkındalık Eksikliği ve ‘Bana Bir Şey Olmaz’ Sendromu
İş güvenliği uzmanlarının karşılaştığı en büyük zorluğun, işverenler arasındaki farkındalık eksikliği olduğunu belirten Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin bir maliyet kalemi olarak algılanmasının yanlışlığını vurguladı. Tükel, “Alınmayan her önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açar. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin bu hizmeti alması bir zorunluluk.” dedi.
Tükel, basit önlemlerle engellenebilecek pek çok kazanın yaşandığına dikkat çekerek, alınması gereken temel tedbirleri sıraladı: Elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının yerinde olması, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygunluğu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve çalışanlara verilen düzenli eğitimler, ağır yaralanma ve ölüm vakalarını önemli ölçüde azaltabilir.
Türkiye’deki iş kazalarının temel nedenlerinden birinin de “Bana bir şey olmaz” anlayışı ve alışkanlık kaynaklı risk alma davranışı olduğunu belirten Tükel, kişisel koruyucu ekipmanları kullanmamanın bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu ve bu kumarda kaybedenin genellikle çalışanlar olduğunu ifade etti. “Formalite olsun diye değil, gerçekten eğitim alıp kurallara uymalıyız.” çağrısında bulundu.
